Dunya uyghur qurultiyining 20-yili
Aptor: Anwar Ahmad
Pishqedemlirimizning dunya weziyitini toghra chüshünish we yiraqni körerlikidin, sherqiytürkistan musteqilliq dawa merkizini türkiyedin gherpke yötkep, 2004- yili 4- ayda, sherqiytürkistan milliy (uyghuristan) qurultiyi bilen dunya yashlar qurultiyini birleshtürüp, gérmaniyening miyonxén shehiride dunya uyghur qurultini qurup chiqqan.
Dunya uyghur qurultiyining tunji reiíslikini erkin alptékin üstige élip, gherp dunyasida, uyghurlarning erkinlikini qolgha keltür kürishini bashlighan. 3- nöwetlik qurultaydin 6- nöwetlik qurultayghiche rabiye qadir xanim qurultaygha re´is bolup xizmet qilghan. 6- we 7- nöwetlik qurultayda dolqun eysa reis bolup xizmet qiliwatidu.
Pishqedemlirimizdin erkin alptékin dawa köchitini gherp dunyasigha tikken bolsa rabiye qader xanim dewride bu köchet chong boldi. Dolqun eysa dewrige kelgende bolsa, bu köchet baraxsan bolushqa yüzlenmekte. Uyghur dawasi, gherp dunyasida yoqluqtin barliqqa kélip we hazirqidek ehwalgha kélishi asan emes.
Dunya uyghur qurultiyida xizmet qilghan we xizmet qiliwatqanlardin rabiye qader xanimni amérikining sabiq prézidenti bosh qobul qilghan, amérikia, novegiyening xelqara erkinlik mukapatlirigha érishken. Nobél téchliq mukapatigha köp qétim namzat bolghan. “uyghurlarning meniwi anisi“ gha aylan´ghan. Bir insan üchün buningdinmu artuq sherep bolmisa kerek.
Dolqun eysamu amérikining “kommunizim qurbanliri erkinlik mukapatigha“ erishti. Memet tohti 10 ming uyghurni kanadagha qobul qildurush xizmitini bashlap, ularning aldi kanadagha keldi. bu tarixtiki chong ish. Rehime mehmut xanimni engiliye padishahining, zumret ay erkin xanimning " Xelqara rozwélt erkinlik mukapati"gha érishishi we gollandiye padishahi bilen bash ministérning qobul qilishi,dunya uyghur qurultiyining nobél ténchliq mukapatigha namzat bolushi uyghurlarning erkinlik we musteqillighi üchün küresh qiliwatqan shexs, hem shu shexsler xizmet qiliwatqan teshkilatqa bérilgen, dunyaning siyasi bahasi,imtiyazi, yardimi we nopozi.
Yuqarqidek xizmetler sherqiytürkistandiki xelqimizni zulumdin azat qilalmighan, sherqiytürkistan musteqil bolup BDT gha eza bolalmighan bolsimu emma uyghur mesilisi nöwette birleshken döletler teshkilati bixeterlik kéngishi, NATO- shimali atlantik ehdi teshkilatigha eza 32 dölet kéngishi, G7 sanaetleshken 7 dölet ministérlar yighini, Halifax yighini, miyonxén bixeterlik kéngishi qatarliq dunyaning siyasi teqdirini belgüleydighan kengeshlerning, nöwettiki ukrainiye urushi, ottura sherq toqunishidin ibaret dunyani jiddiyleshturiwatqan peyttimu muhim muzakire témilirining biri bolup kéliwatidu.
Dunya uyghur qurultiyi, amérika, yawropa parlaménti, yaponiye, gérmaniye, engiliye, fransiye qatarliq dolet parlamentlirida uyghur dostluq guruppilirini qurush bilen bir waqitta bu döletlerde dunya uyghur qurultiyining ishxanilirini tesis qildi.
Dunyaning herqaysi jayliridiki teshkilat, weten üchün xizmet qilishni özi üchün burch dep qarighan qérindashlarning ijtima´iy,eqtisadi, siyasi we déplomatk xizmetliri bilen qollishi netijiside dunya uyghur qurultiyining xelqaradiki tesiri künsayin éshiwatidu. Dunya uyghur qurultiyi ishxanigha ijarte töleshke xatime bérip, miyonxén shehiride mexsus uyghur merkizi qurup chiqti.
Dunya uyghur qurultiyi qurulghanliqining 20 yilliqini tebriklesh murasimigha rabiye qader xanim alahide teklip qilinghan bolsimu kélelmidi, köp epsus. Köchetni aldinqilar tikidu, perwish qilidu, kéyinkiler uning sayiside olturidu, miwisini yep hozurlinidu. Yol yasighanlar, bu yolda özem mangimen dep yasimaydu belki uningda bashqilar mangidu. Wetinimiz musteqil bolghanda, xelqimiz bu tarixni abide qilip, töhpikarlarni hörmet, séghinish tuyghisida esleydu. Biz dunya uyghur qurultiyining buningdin kéyinki xizmetliri üchün utuq tilesh bilen birge dunya uyghur qurultiyi üchün öchmes töhpa yaratqan pishqedemlirimizdin erkin alptékin, rabiye qader xanimlargha janabiy ALLAH din salametlik, uzun ömür körüshini tileymiz.
2024- yili 8 -may Gérmaniye